KOŚCIÓŁ-POMNIK CUDU NAD WISŁĄ
Historia parafii
Wotum wdzięczności za rok 1920
Kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla na Targówku to jedna z trzech świątyń diecezji warszawsko-praskiej zbudowana jako wotum wdzięczności za zwycięską bitwę z bolszewikami w 1920 roku, często określaną jako „Cud nad Wisłą”. Jest on zarazem pomnikiem ku czci poległych w obronie Ojczyzny.
O wybudowanie kościoła zabiegał sam arcybiskup Aleksander Kakowski — Pasterz Archidiecezji Warszawskiej — oraz mieszkańcy powstającej dzielnicy. Przedsięwzięcie stało się możliwe m.in. za sprawą Rocha i Florentyny Krzeszewskich, właścicieli domów czynszowych na ulicy Tykocińskiej — podarowali oni część działki pod budowę kościoła. Drugą część wykupił z własnych funduszy arcybiskup Kakowski.
W październiku Roku Pańskiego 1931, w Uroczystość Chrystusa Króla, poświęcono plac pod nowy kościół. Na pamiątkę tego wydarzenia ustawiono drewniany krzyż — do dziś stoi on przed kościołem od strony zakrystii, czczony przez wiernych jako symbol narodzin ich parafii. Oficjalne erygowanie parafii nastąpiło na przełomie stycznia i lutego 1932 roku, mocą dekretu arcybiskupa Aleksandra Kakowskiego. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Jan Golędzinowski.
Na budowę kościoła-pomnika datki płynęły z całej Polski. Na pierwszych stronach zachowanej księgi pamiątkowej figurują najznamienitsi ludzie II RP — od prezydenta Ignacego Mościckiego, przez ministra Józefa Becka, po Stefana Starzyńskiego, legendarnego prezydenta-obrońcę Warszawy. Budowa posuwała się jednak z trudem — teren był podmokły, trzeba było wbijać betonowe pale i osuszać grunt. W 1934 r. arcybiskup Kakowski poświęcił kamień węgielny.
Lata wojny i okupacji
Budowy kościoła nie udało się zakończyć przed wybuchem II wojny światowej. W połowie 1939 roku mury zewnętrzne wzniesiono na wysokość sklepienia, ale bryła nadal nie była zamknięta. W trudnych latach wojny w murach świątyni urządzono kaplicę, w której odbywały się nabożeństwa i spotkania.
Cios spadł na parafię, gdy w 1940 roku Niemcy aresztowali proboszcza. Ks. Jan Golędzinowski został wywieziony najpierw do Oświęcimia, a następnie do Dachau, gdzie został zamordowany. Następnym proboszczem był ks. Jan Szkudelski — za jego sprawą parafia mocno zaangażowała się w pracę z najbiedniejszymi: pomagano ofiarom wojny, opiekowano się osieroconymi dziećmi. W podziemiach kościoła zorganizowano schron dla uchodźców z innych dzielnic — kościół stał się ich mieszkaniem. Parafianom udało się przetrwać godnie i bohatersko najcięższe lata wojny i okupacji.
Dokończenie budowy i życie parafii
Po śmierci ks. Jana Szkudelskiego w 1946 roku parafię objął ks. Franciszek Duczyński i energicznie przystąpił do dzieła dokończenia budowy świątyni. Budowę ukończono w 1953 roku; w tym czasie rozpoczęto budowę plebanii. W kolejnych dekadach prace wykończeniowe prowadzili proboszczowie: ks. Józef Woźniak, ks. Bronisław Krassowski, ks. Kazimierz Cygan i ks. Eugeniusz Raciborski.
Architekt Bronisław Colonna, autor projektu w stylu nawiązującym do średniowiecznych kościołów lombardzkich, wykorzystał nowoczesne na swoje czasy materiały i techniki: konstrukcja wzmocniona jest żelbetem (projekt Zdzisława Gilewicza). Kościół zbudowany jest na planie krzyża — posiada trzy nawy ze środkową dominującą oraz transept. Nad środkowymi drzwiami widnieje mozaika Chrystusa Króla trzymającego księgę z literami Alfa i Omega, a wysoko na fasadzie, nad rozetą, umieszczono w 1978 roku metalową koronę cierniową — wymowny znak męczeństwa Chrystusa i narodu polskiego.
Wnętrze kościoła jest jasne i przestronne. W ołtarzu głównym znajduje się figura Chrystusa Króla i dwie płaskorzeźby przedstawiające Polskę zrywającą kajdany niewoli, wykonane przez Henryka Tarkowskiego. Cennymi ozdobami świątyni są dwa duże siedemnastowieczne obrazy w stylu flamandzkim pędzla Michaela Willmanna, a w 40 oknach naw bocznych — witraże: 20 tajemnic różańcowych i 20 scen ze Starego Testamentu. Obraz Matki Bożej Częstochowskiej, otaczany wielkim kultem od początku istnienia parafii, został ukoronowany w 2001 r. przez pierwszego ordynariusza diecezji warszawsko-praskiej, ks. bp. Kazimierza Romaniuka.
Wiele dobra dzieje się w tym kościele i parafii. Chór „Jutrzenka” od ponad 70 lat uświetnia nabożeństwa. Działają grupy charytatywne, Żywy Różaniec, Oaza, harcerze, Akcja Katolicka, Grupa Modlitewna „Wieczernik”, Bractwo św. Szkaplerza, Towarzystwo Przyjaciół Seminarium, III Zakon św. Franciszka i wiele innych grup dziecięcych, młodzieżowych i dorosłych. Swoją pracą i modlitwą wspierają parafię siostry eucharystki.
Pożar i odbudowa — próba, która zjednoczyła parafian
5 sierpnia 2011 roku parafię spotkało wielkie nieszczęście — pożar niemal doszczętnie strawił dach kościoła, powodując wiele zniszczeń także wewnątrz świątyni. Pod wieczór, gdy odjechały wozy strażackie, do akcji wkroczyli parafianie: całą noc trwało wielkie sprzątanie. Ze stropu usunięto około 15 ton pogorzeliska. Krzyż wieńczący dach nad prezbiterium ognia nie strawił.
Już od połowy września 2011 r. ekipa górali wykonała nowy dach nad główną nawą, odtworzono instalacje elektryczną, grzewczą i nagłośnieniową, a wiosną 2012 roku odbudowano dach nad transeptem, prezbiterium i wieżą. Sierpniowa tragedia zjednoczyła parafian mocniej z Chrystusem Królem i pomiędzy sobą — zrodziła wiele dobra, tak bardzo potrzebnego człowiekowi i wspólnocie.
Rzymskokatolicka parafia pw. Chrystusa Króla na Targówku. Kościół-pomnik wzniesiony jako wotum wdzięczności za „Cud nad Wisłą” 1920 roku.
Kontakt
ul. Tykocińska 27/35
03-545 Warszawa
tel. +48 780 613 683
kontakt@chrystuskrol.pl
PKO BP 92 1020 1042 0000 8402 0010 6013
Msze Święte
Dni powszednie:
6:30 · 8:00 · 18:00
Niedziele i święta:
8:00 · 10:00 · 11:30 · 13:00 · 19:00
Kancelaria:
pon. 19:00–20:00, wt.–pt. 9:00–10:00 i 16:30–17:30